เป็นเรื่องจนได้!! ... เมื่ออาจารย์สอนปรัชญาออกมาโต้ "วินทร์ เลียววาริณ" กรณี "ยกพระพุทธเจ้าให้เป็นซูเปอร์แมน"!!

หลังจากที่นักเขียนดัง "วินทร์ เลียววาริณ" ได้โพสต์ข้อความในเฟซบุ๊กโดยตั้งคำถามเกี่ยวกับ "คุณวิเศษของพระพุทธเจ้า" และพยายามจะลดทอน "พุทธศาสนา" ลงเป็นเพียง "วิทยาศาสตร์" นั้น

ล่าสุด ดร.เวทิน ชาติกุล อาจารย์ภาควิชาปรัชญาและศาสนา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ก็ได้ออกมาเขียนบทความลงในเพจ "เปาบุ้นจุ้น" เพื่อตอบโต้เรื่องนี้ โดยชี้ให้เห็นว่า ความพยายามที่จะทำให้ "พุทธศาสนา" กลายเป็น "วิทยาศาสตร์" นั้นเป็นทัศนคติที่เป็นอันตรายเพียงใด ... ซึ่งบทความดังกล่าวเขียนไว้ดังนี้

 

วินทร์ เลียววาริณ

อันตราย!!...ของการทำให้พุทธธรรมเป็นวิทยาศาสตร์

 

จริง ๆ ผมเคยเข้าไป comment ที่หน้าเพจของคุณ “วินทร์ เลียววาริณ” บ้างแล้ว แต่เห็นคุณวินทร์เงียบ และต่อมาเห็นโพสต์ของคุณวินทร์กลายเป็นข่าว ก็ขอจะพูดเรื่องนี้ตรงนี้ให้ชัด ๆ อีกครั้งครับ  ถือซะว่าเป็นเสียงวิพากษ์เสียงหนึ่งจากคนที่ชื่นชอบผลงานของคุณวินทร์อยู่ มิได้มีเจตนาอย่างอื่น

ผมเข้าใจเจตนาของคุณวินทร์ที่อยากกระตุ้นให้ผู้คนตั้งคำถามและคิดหาคำตอบอย่างมีเหตุผลเป็นวิทยาศาสตร์  แน่นอนครับ เรื่องนี้เป็นเรื่องดี  อย่างน้อยก็ดีกว่าคิดไม่มีเหตุผล  แต่ที่จะบอกคือ ถ้าเพียงใช้ “ความคิด” และ “เหตุผล” เป็นเครื่องมือและลดทอนพุทธธรรมให้กลายเป็นวิทยาศาสตร์ นั่นคือสิ่งที่ต้องระวังและอันตรายที่สุดครับ!!

1.  “ความรู้” ในทางพุทธศาสนา (พุทธธรรม) มิใช่ความรู้ที่ได้มาด้วย “การอ่าน” ... ตรงนี้คืออันตรายที่สุดของปัญญาชนพุทธฯ หรือนักวิชาการพุทธฯ ซึ่ง “อ่าน” และ “แตกฉาน” ในคัมภีร์อย่างหาตัวจับได้ยาก

การท่องไตรปิฎกได้ทั้งหมด จดจำคำพระพุทธเจ้าได้ทุกคำ วิเคราะห์ข้อธรรมข้อต่าง ๆ ได้อย่างแตกฉาน โดยตัวมันเองไม่ใช่ “เงื่อนไขเพียงพอ” ที่จะเกิดความรู้ (หรือปัญญา) ทางพุทธศาสนา  บางคนอ่านมากอาจนำไปสู่ “กับดักแห่งความหลง” ไปคิดว่าตัวเองรู้ (มากกว่าชาวบ้าน) จับโน่นนี่ไป “จินตนาการ” ประมาณ “ไอน์สไตน์พบ = พระพุทธเจ้าเห็น” ทั้ง ๆ ที่ทั้งหมดก็เป็น “นิยาย” ที่ตัวเองแต่งขึ้นมาตาม “การปรุงแต่ง” ของจิตตัวเองเท่านั้น

เช่นกันครับ  การอ่านวิทยาศาสตร์ไม่ได้ทำให้เรากลายเป็นนักวิทยาศาสตร์  อย่างดีมันก็แค่ทำให้เรา “รู้จำ” ข้อความทางวิทยาศาสตร์เท่านั้น  รู้จริงบ้าง ไม่จริงบ้าง เพราะวิทยาศาสตร์เองก็มีกระบวนการซับซ้อนทั้งทางวิธีวิทยา ทั้งทางสังคม ในการตัดสินว่าอะไรเป็นความรู้ทางวิทยาศาสตร์

การรู้เพียงจากการ “อ่าน” อาจช่วยให้เปิดหูเปิดตา ความคิดเปิดกว้าง โลกไม่แคบ  แต่ก็ต้องตระหนักว่ามันมีข้อจำกัดที่เอามาพูดบางอย่างไม่ได้  และอะไรที่พูดไม่ได้ด้วยข้อจำกัดของการ “อ่าน” ก็ไม่ควรพูด เพราะไม่ได้รู้จริงพอที่จะพูด  หรือถ้าอดไม่ไหว อยากพูด ก็ต้องตระหนักว่ากำลัง “มโน” เกินไปกว่าที่ตัวเองรู้ และที่พูดอาจเป็นได้ทั้ง “วิทยาศาสตร์กำมะลอ” (Pseudo Science) หรือ “พุทธฯ กำมะลอ” (Pseudo Buddhism) ได้พอ ๆ กัน

2.  ปัญญาในพุทธศาสนาไม่ใช่สิ่งที่ได้มาจากลำพังการคิดหรือการลำดับเหตุผล!!  ปัญญาถือว่าเป็นเป้าหมายที่สำคัญของพุทธธรรมมากกว่าความรู้ (พระพุทธเจ้าเองเลือกที่จะไม่ตอบคำถามแนวความรู้หลายคำถามเพราะเห็นว่าไม่ได้ช่วยให้เกิดปัญญา)  ตรงนี้เราต้องชัดครับว่า อะไรคือที่มาของปัญญาญาณทางพุทธศาสนา และอะไรที่ว่านั้นแตกต่างจากการได้มาของความรู้หรือการค้นพบทางวิทยาศาสตร์อย่างไร?

หลวงปู่ หลวงตา ท่านไม่เคยมีความรู้ทางวิทยาศาสตร์ แต่ท่านก็ “เข้าถึง” “หยั่งถึง” ธรรมชาติของจิตได้ด้วยวิธีการ “ปฏิบัติ” อย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อการ “ตื่น” ของจิต

ขณะที่นักวิทยาศาสตร์ที่เก่ง ๆ และรู้เรื่องศาสนาตะวันออกมาก อย่าง “ออปเพนไฮเมอร์” กลับเป็นคนที่คิดค้นระเบิดปรมาณูสำเร็จ และไม่ได้มีปัญญาพอที่จะคำนึงถึงผลที่จะตามมาทางจริยธรรมของสิ่งที่เขาค้นพบ (แม้ว่าตนเองจะ “อ่าน” คัมภีร์ศาสนาตะวันออกอย่างแตกฉาน)

ในเบื้องต้นก่อนนะครับ  พุทธศาสนาอาจมีบางมิติที่ดูมีเหตุผลและเป็นวิทยาศาสตร์มากกว่าศาสนาอื่น ๆ  อาจมีนักวิทยาศาสตร์ที่สนใจพุทธศาสนามากกว่าศาสนาอื่น โดยเฉพาะการค้นคว้าทดลองเรื่อง “การเจริญสติ” อย่างเป็นวิทยาศาสตร์ที่เฟื่องฟูมากในรอบสิบปีที่ผ่านมา (จากการสนับสนุนส่วนหนึ่งของทะไลลามะ)

แต่นั่นไม่ได้บอกว่า “พุทธ = วิทยาศาสตร์”

เท่าที่ติดตาม ผมคิดว่าทุกคนที่ทำงานตรงนั้นอยู่ชัดเจนเรื่องนี้ครับ  เขาพูดในเรื่องที่เขารู้ (จริง) และพูดได้ และก็ชัดเจนพอที่จะไม่เข้าไปยุ่งกับเรื่องที่เกินขอบเขตของวิทยาศาสตร์ (อย่างเรื่องคุณวิเศษ เรื่องเหนือธรรมชาติที่มีอยู่เป็นปกติในทุกศาสนา) อย่างที่คุณวินทร์พยายามทำอยู่

ซึ่งเรื่องคุณวิเศษนี้ผมจะขอยกไปเขียนถึงในตอนต่อ ๆ ไปครับ

------------------------------------------------------------------

เวทิน ชาติกุล / เพจเปาบุ้นจุ้น

 


ติดตามประเด็นนี้เพิ่มเติมได้ที่ https://www.tnews.co.th/contents/bg/305474

ณัฐวุฒิ แจ๊ดสูงเนิน / สำนักข่าวทีนิวส์ : รายงาน


ติดตามข่าวสารทาง Line



เรียบเรียงโดย
ณัฐวุฒิ แจ๊ดสูงเนิน


HASTAG : วินทร์ เลียววาริณ  พระพุทธเจ้า  วิทยาศาสตร์  พุทธศาสนา 

ติดตามข่าวอื่นๆ